ELIMINACIÓN IRREGULAR DE RESIDUOS SÓLIDOS EN ÁREAS MARINAS: SUS PROBLEMAS Y PERSPECTIVAS

IRREGULAR DISPOSAL OF SOLID WASTE IN OFFSHORE AREAS: ITS PROBLEMS AND PERSPECTIVES

Autores/as

  • Victor Hugo Souza de Abreu UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO
  • Yan Nonato Tebaldi UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO
  • Paloma Moraes Machado UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO

DOI:

https://doi.org/10.29183/2447-3073.MIX2015.v1.n1.141-159

Palabras clave:

Residuos sólidos, Gestión, Offshore, Impactos ambientales

Resumen

Las plataformas petroleras offshore operan como pequeñas ciudades y generan una cantidad significativa de residuos, muchos de los cuales son peligrosos para la salud humana y el medio ambiente. Este estudio analiza los impactos ambientales del manejo inadecuado de estos residuos, incluyendo la formación de islas de plástico y la presencia de microplásticos en organismos marinos, lo que altera la cadena alimentaria. Ante esta problemática, se discuten métodos de gestión de residuos sólidos como la Logística Inversa y la Economía Circular, que promueven la reutilización de materiales y la reducción de daños ambientales. El estudio resalta la importancia de una planificación estratégica, una supervisión regulatoria efectiva y el fomento de prácticas empresariales sostenibles. Dado el crecimiento de las actividades offshore y la escasez de investigaciones sobre el tema, se destaca la necesidad de profundizar los estudios científicos y mejorar las técnicas de gestión de residuos en este sector.

Biografía del autor/a

  • Victor Hugo Souza de Abreu, UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO

    Professor Adjunto A do Curso de Engenharia Civil da Universidade Federal do Rio de Janeiro (UFRJ), vinculado ao Departamento de Engenharia de Transportes (DET/POLI/UFRJ) e ao Programa de Engenharia Urbana (PEU/POLI/UFRJ). É chefe do Laboratório de Inovação em Transportes e Recursos Energéticos (LITEN) e membro da Comissão de Orientação e Acompanhamento Acadêmico (COAA). Possui Pós-doutorado em Engenharia de Transportes, realizado como Bolsista de Fixação de Recursos Humanos do CNPq (Nível C).É Doutor tendo sido contemplado com a bolsa Doutorado Nota 10 da FAPERJ e atuado como representante discente e Mestre em Engenharia de Transportes pelo Programa de Engenharia de Transportes do Instituto Alberto Luiz Coimbra de Pós-Graduação e Pesquisa de Engenharia da UFRJ (PET/COPPE/UFRJ). Concluiu ainda pós-graduações lato sensu em Meio Ambiente, em Petróleo e Gás e em Energias pela COPPE/UFRJ. É Graduado em Engenharia Civil, com ênfase em Engenharia de Transportes, pela Escola Politécnica da UFRJ (POLI/UFRJ). Atualmente, também atua como professor dos cursos de pós-graduação executiva em Meio Ambiente, Petróleo e Gás e Energias da COPPE/UFRJ. É pesquisador do Conselho Nacional de Desenvolvimento Científico e Tecnológico (CNPq).Atuou como consultor no projeto Levantamento de impactos e riscos climáticos sobre a infraestrutura federal de transportes terrestres (rodoviário e ferroviário), existente e projetada, do Ministério dos Transportes. Foi consultor do Projeto H2 Verde Brasil da Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) e do Projeto de Assessoramento Técnico Especializado em Engenharia de Transportes para a Fundação Oswaldo Cruz (Fiocruz). Prestou apoio pedagógico a disciplinas do PET/COPPE/UFRJ. Trabalhou, ainda, no Plano Nacional de Contagem de Tráfego (PNCT) do Departamento Nacional de Infraestrutura de Transportes (DNIT), com foco em otimização computacional, e no instituto Talanoa, no eixo de Transporte de Carga e Logística

    LATTES: http://lattes.cnpq.br/5759310687521434

    ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2557-2721

  • Yan Nonato Tebaldi, UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO

    Biólogo formado pela UFRJ, mestrando em Geoquímica pela UFF, pós-graduado em Master Business of Environment pela UFRJ e também graduado em Gestão Ambiental. Possuo mais de 2 anos de experiência na área ambiental, com forte atuação em gestão de projetos, licenciamento, elaboração de estudos e relatórios técnicos, e análise de conformidade com as legislações ambientais. Especialista em avaliação de impactos em matrizes de contaminação e gestão de recursos hídricos. Busco aplicar meu conhecimento técnico para desenvolver soluções ambientais estratégicas e sustentáveis. Já na área de produção acadêmica atuei como aluno bolsista pesquisador pelo programa PIBIC - CNPq no laboratório de Pteridologia da UFRJ por 3 anos, desenvolvendo pesquisa de base no setor de botânica com ampla experiência em laboratório e em construção de base de dados para pesquisa aplicada. Além disso, também participei de projetos de extensão voltados para a área ambiental, como "Conservação e uso sustentável da Biodiversidade de ecossistemas da Baía da Ilha Grande" pela UFRJ, o "Bio na Escola" e "Botânica no museu". Atuei como monitor de disciplinas acadêmicas como Botânica I por 1 ano, no qual a minha função primordial era a montagem do laboratório para as aulas práticas, auxílio nas dúvidas dos alunos, correção de relatórios e construção de roteiros didáticos para guiar os estudantes durante as aulas. 

    LATTES: http://lattes.cnpq.br/2561458978847736

  • Paloma Moraes Machado, UFRJ - UNIVERSIDADE FEDERAL DO RIO DE JANEIRO

    Possui graduação em Gestão Ambiental pelo Centro universitário UniFatecie .

    LATTES: http://lattes.cnpq.br/9302068118671008

Referencias

ABDALLA, F. & SAMPAIO, A. The new principles and innovative concepts of the Circular Economy. Revista Entorno Geográfico, São Paulo, No 15: 82-102, Feb/June. 2018. Available at: https://www.researchgate.net/profile/Entorno-Geografico/publication/353687653_Os_novos_principios_e_conceitos_inovadores_da_Economia_Circular/links/610a935c1e95fe241aaca88d/Os-novos-principios-e-conceitos-inovadores-da-Economia-Circular.pdf. Accessed on: Dec 05, 2024.

ARARUNA JR, José; BURLINI, Patrícia. Waste Management in the Oil and Gas Industry: The challenges of maritime exploration in Brazil. Rio de Janeiro: Puc Rio, 2013.

ASSOCIAÇÃO BRASILEIRA DE NORMAS TÉCNICAS (ABNT). NBR 10.004: Solid waste - Classification. Rio de Janeiro, 2004. Available at: https://analiticaqmcresiduos.paginas.ufsc.br/files/2014/07/Nbr-10004-2004-Classificacao-De-Residuos-Solidos.pdf. Accessed on: Dec 05, 2024.

ASSOCIAÇÃO BRASILEIRA DE NORMAS TÉCNICAS. NBR - 10.006: Waste solubilization. Rio de Janeiro, 2004. Available at: https://engcivil20142.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/04/nbr-10006.pdf. Accessed on: Dec 07, 2024.

ASSOCIAÇÃO BRASILEIRA DE NORMAS TÉCNICAS. (2004) NBR - 10.007: Waste sampling. Rio de Janeiro, 2004. Available at: https://wp.ufpel.edu.br/residuos/files/2014/04/nbr-10007-amostragem-de-resc3adduos-sc3b3lidos.pdf. Accessed on: Dec 04, 2024.

BECHARA, Erika (Ed.). Relevant Aspects of the National Solid Waste Policy: Law No. 12.305/2010. São Paulo: Atlas S.A., 2012. 280 p.

BENTO, D. M; BEMVENUTI, M. A. Freshwater fish from artisanal fishing in the south of Lagoa dos Patos, RS. Caderno de ecologia aquática. Universidade Federal do Pampa – Unipampa, Bagé, 2008.

BRASIL. CONAMA – National Council for the Environment. Resolution No. 001, of January 23, 1986. Provides for basic criteria and general guidelines for environmental impact assessment. Available at: https://conama.mma.gov.br/?option=com_sisconama&task=arquivo.download&id=745. Accessed on: Nov 09, 2024.

BRASIL. IBGE, 2024. Cities: Rio de Janeiro. Available at: https://cidades.ibge.gov.br/brasil/rj/rio-de-janeiro/panorama. Accessed on: Nov 08, 2024.

BRASIL. G. N. V. Cristiano. Solid waste from oil and gas Exploration and Production activities in Brazilian maritime sedimentary basins in the year 2009: TECHNICAL NOTE CGPEG/DILIC/IBAMA No. 07/11. Brazilian Institute of Environment and Renewable Natural Resources, Rio de Janeiro, 2011. 38 p.

CALIJURI, Maria do Carmo; GASPARINI FERNANDES CUNHA, Davi. Environmental engineering; concepts, technology and management. Rio de Janeiro: Elsevier, 2013.

DOWLATSHAHI, S. Developing a theory of reverse logistics. Interfaces, v. 30, n. 3, p. 143-155, May/June 2000. Available at: http://dx.doi.org/10.1287/inte.30.3.143.11670. Accessed on: Nov 08, 2024.

FIRJAN. FIRJAN, 2024. Mapping of post-consumer human recyclables. Available at: <https://www.firjan.com.br/noticias/mapeamento-de-reciclaveis-pos-consumo-do-estado-no-rio-de-janeiro-2023.htm#:~:text=A%20estimativa%20faz%20parte%20do,5%20milhões%20de%20toneladas%20anuais.>. Accessed on: Nov 08, 2024.

GOMES, Jonathan. The complexity and challenges of NR-12 on offshore platforms. Revista Grandes Construções, 2024. Available at: https://grandesconstrucoes.com.br/Noticias/Exibir/a-complexidade-e-os-desafios-da-nr-12-em-plataformas-offshore. Accessed on: Nov 24, 2024.

IBERDROLA. IBERDROLA, 2024. Sustainability: the 5 garbage patches in the oceans. Available at: https://www.iberdrola.com/sustentabilidade/as-5-ilhas-de-lixo-nos-oceanos. Accessed on: Nov 10, 2024.

MAIA, Caroline Pereira; SILVA, Jane Célia Mendes Diniz da; PERES, Maria Clara La Rubia. Offshore Waste: the disposal of waste produced by platforms and oil tankers in the Campos Basin. 2015. 5 f. Undergraduate Thesis (Technical Course in Environment), Instituto Federal Fluminense, Guarus, 2015.

Nascimento, V. F., Sobral, A. C., Andrade, P. R. de ., & Ometto, J. P. H. B.. (2015). Evolution and challenges in urban solid waste management in Brazil. Revista Ambiente & Água, 10(4), 889–902. https://doi.org/10.4136/ambi-agua.1635. Accessed on: Nov 10, 2024.

OKA, T.; Neiverth, A.; Kerkhoff, C.; Comparin, E. & Machado, G. EXPERIMENTATION IN CHEMISTRY AS A TEACHING METHODOLOGY FOR UNDERSTANDING OCEAN ACIDIFICATION. Experiências em Ensino de Ciências, Paraná, V.14, No.2, Apr. 2019. Available at: https://fisica.ufmt.br/eenciojs/index.php/eenci/article/view/157/137. Accessed on: Dec 02, 2024.

PETROBRÁS. PETROBRÁS, 2024. Sustainability Report: Waste management and decommissioning. Available at: https://sustentabilidade.petrobras.com.br/w/gestao-de-residuos-e-descomissionamento. Accessed on: Nov 09, 2024.

Portal Ambiente Legal. Marine and freshwater environments in Brazil suffer from microplastic pollution, 2017. Available at: https://www.ambientelegal.com.br/ambientes-marinhos-e-de-agua-doce-no-brasil-sofrem-com-poluicao-por-microplasticos/. Accessed on: Nov 23, 2024.

POWER, Caroline. Sea of garbage Honduras and Guatemala. 365 sustentable, 2024. Available at: https://365sustentable.ar/mar-de-basura-honduras-guatemala/un-mar-de-basura-en-el-caribe-foto-caroline-power-5/. Accessed on: Nov 08, 2024.

ROGERS, D. S.; TIBBEN-LEMBKE, R. S. Going Backwards: Reverse Logistics Trends and practices. Reno: University of Nevada, 1999. Available at: http://www.rlec.org/reverse.pdf. Accessed on: Dec 07, 2024.

SÁNCHEZ, Luis Enrique. Environmental impact assessment: concepts and methods, 2nd ed., São Paulo: Oficina de Textos, 2013.

TRINDADE, Priscilla Basilio Cardoso Barros; SIMAN, Renato Ribeiro. Classification Of Waste From Oil And Gas Exploration On Offshore Platforms In Light Of Ibama Normative Instruction No. 13/2012. XXVII Inter-American Congress of Sanitary and Environmental Engineering, São Paulo, 2017.

Publicado

2026-02-06

Número

Sección

Científica

Cómo citar

ELIMINACIÓN IRREGULAR DE RESIDUOS SÓLIDOS EN ÁREAS MARINAS: SUS PROBLEMAS Y PERSPECTIVAS: IRREGULAR DISPOSAL OF SOLID WASTE IN OFFSHORE AREAS: ITS PROBLEMS AND PERSPECTIVES. (2026). MIX Sustentável, 11(4), 141-159. https://doi.org/10.29183/2447-3073.MIX2015.v1.n1.141-159

Artículos más leídos del mismo autor/a